REGISTER VAN BESCHERMDE CULTUURHISTORISCHE ERFGOEDEREN
Suikermolen van Santa Cruz
Kadastrale gegevens: Sectie: III-A – Nummer: 155
Beschrijving
Een industrieel gebouw, bekend als de suikermolen van Santa Cruz. De molen ligt in het lage, vochtige terrein van de plantage Sta. Cruz, ten zuiden van de doorgaande weg naar Westpunt.
De molen is op een cirkelvormige plattegrond opgetrokken met taps toelopende muren van gestapelde grove breuksteen. (1) De stenen zijn met een kalkspecie gemetseld met resten van pannen en steen als stelstukken. De muren zijn aan binnen- en buitenzijde afgewerkt met pleister.
Aan de noordzijde een deuropening (ca. 1,11m tussen de dagkanten) met anderhalfsteens rondboog gemetseld in IJsselsteen (ca. 18,5 x 8,5 x 3,5 cm). (2) De (voormalige) deur ging naar buiten open. Op de hoogte van de eerste zolder een aantal vensters. (3)
Op korte afstand ten noorden van de molen bevindt zich een graf. (4)
(Opmerkingen
- Voor de restauratie van de molen waren op het westen sporen van rode afwerking te zien (verf of gekleurde pleister).
- Mogelijk waren er twee ingangen tegenover elkaar.
- Voor de restauratie waren op de hoogte van de eerste zolder vier open vensters te onderscheiden waarvan een was dichtgezet. De kleine vensters hebben in IJsselsteen gemetselde rondbogen en bezaten twee vierkante spijlen en mogelijk ook een luik.
Balkgaten in de binnenmuur gaven drie balklagen aan. De bovenrand van het bouwwerk was achthoekig. Deze was met rode bakstenen bekleed. Hierop heeft een kap gestaan.
In de molen stond op de vloer van de begane grond een rechthoekig fundament. Dit bestond uit een lage breukstenen muur die aan de binnenzijde met rode tegels was afgewerkt. Het fundament was door een muur in twee smalle compartimenten verdeeld.
- Het graf is enige tijd geleden gerestaureerd. De situatie van voor de restauratie is niet gedocumenteerd. Zeer waarschijnlijk was het graf volledig gepleisterd.)
Redengeving
Het gebouw als boven beschreven is van algemeen belang wegens schoonheid en volkskundige waarde op grond van de volgende waardestellende criteria:
- architectuur- en cultuurhistorische waarde als voor Curaçao zeldzaam industrieel gebouw en tevens enig bekende suikermolen;
- idem, als zeer zeldzaam geworden element van de exploitatie en bedrijvigheid op een plantage;
- architectuurhistorische waarde, vanwege de ouderdom en constructie.
Tot het hierboven vermelde monument behoort al hetgeen door bestemming of anderszins rechtens onroerend is.
Registratie: 9 januari 2009
Afschrift Hypotheekbewaarder: 12 januari 2009
Aanwijzingsbesluit: 8 februari 2005
Publicatie: 10 februari 2005
Inzage: gedurende 6 weken vanaf 10 februari 2005
Storende elementen
De nieuwe aanbouw (eind XX) tegen de zuidzijde van de molen doet afbreuk aan de monumentale waarden van dit historische bouwwerk, evenals de andere wijzigingen van de oorspronkelijke situatie.
